Budowa ciała

Przełyk ma mięśnie, które cały czas poruszają się tak, aby pchać jedzenie do żołądka. Dlatego można jeść i pić stojąc na głowie. Przełyk przechodzi w otworze w przeponie, która oddziela narządy znajdujące się w klatce piersiowej od tych znajdujących się w jamie brzusznej.

W żołądku wydziela się śluz, który wyścieła jego powierzchnię, dzięki czemu żołądek się sam nie trawi. Przełyk jest pozbawiony takiej ochrony. Dlatego tylko gdy treść z żołądka cofnie się do przełyku, odczuwamy zgagę, bo kwas solny wywołuje zapalenie ścian przełyku.

W miejscu gdzie przełyk przechodzi w żołądek znajduje się zwieracz przełyku, który ma powodować, żeby treść z żołądka się nie cofała.

W miejscu, w którym przełyk przechodzi przez przeponę (tzw. rozwór przełykowy), znajdują się mięśnie, które mają powodować, że przepona ściśle przylega do przełyku. Ma to przeciwdziałać przepuklinie, czyli wydostaniu się żołądka ponad przeponę. W jamie brzusznej panuje wyższe ciśnienie niż w klatce piersiowej. Jeśli rozwór przełykowy działa dobrze, to powoduje to, że ciśnienie w jamie brzusznej ściska fragment przełyku leżący między przeponą a żołądkiem co przeciwdziała cofaniu się treści pokarmowej do przełyku.

Źródło: Zgaga i refluks żołądkowy

Przyczyny

Najczęstszą przyczyną refluksu jest nieprawidłowo działający zwieracz przełyku. Jest “nieszczelny” i przepuszcza kwas z powrotem do przełyku. Pytanie teraz dlaczego jest nieszczelny. Powodem może być:

  • otyłość, przez co tłuszcz naciska na żołądek i powoduje że na zwieracz napiera jedzenie
  • nikotyna osłabia mięśnie zwieracza przełyku
  • napoje gazowane (i niektóre potrawy) powodują, że gazy w żołądku przez co znów jedzenie może się wydostawać przez żołądek
  • najadanie się może powodować, że jedzenie “nie mieści się”
  • zbyt niski poziom kwasu żołądkowego również może być powodem - aby otworzył się dolny odźwiernik (do dwunastnicy) musi być odpowiednio duży poziom kwasu; jeśli jest za mało kwaśny a jedzenia w żołądku jest dużo, organizm radzi sobie poprzez wyrzucenie treści w górę do przełyku Refluks - plan żywieniowy
  • produkty o dużej zawartości tłuszczu potrzebują dużo kwasu i opóźniają trawienie, więc dłużej zalegają w żołądku i rozluźniają górny zwieracz

Badania

U ponad połowy osób, u których występuje zgaga, w badaniu endoskopowym nie stwierdza się nieprawidłowości - ich błona śluzowa wygląda prawidłowo. Są to osoby, u których rozpoznaje się negatywny (niepotwierdzony) w badaniu endoskopowym GERD. Źrodło: Zgaga i refluks żołądkowy

Innymi badaniami są kontrast barytowy i pH-metria przełyku.

Helicobacter pylori

Nie powoduje refluksu. Może wręcz chronić poprzez zmniejszenie poziomu kwasów żołądkowych. Ponadto u pacjentów leczonych na H. pylori po usunięciu bakterii mogą wystąpić objawy GERD. Źródło: Refluks - plan żywieniowy

Objawy

Oprócz standardowej zgagi, GERD może objawiać się jako problemy z oddychaniem. Częstym objawem jest również cofanie jedzenia do jamy ustnej.

Refluks krtaniowo-gardłowy (LPR)

Nazywany również “cichym” refluksem (za Refluks - plan żywieniowy. Objawy:

  • gorzki posmak w ustach
  • uczucie pieczenia w tylnej części gardła
  • odchrząkiwanie
  • lekka chrypka
  • kaszel
  • spływanie wydzieliny z nosa po tylnej ścianie gardła
  • problemy z przełykaniem
  • problemy z oddychaniem

Leczenie

Dieta

Diety nie są skuteczne w przypadku refluksu (za Zgaga i refluks żołądkowy). Każdy musi stwierdzić sam jakie pokarmy powodują u niego problemy ze zgagą.

U każdego inne produkty mogą powodować zgagę. Jednak poszukiwanie warto zacząć od listy najpopularniejszych produktów.

Czego unikać:

  • Pomidory
  • cytrusy
  • świeży czosnek, surowa cebula
  • kawa (może powodować rozluźnienie zwieracza)
  • tłuste potrawy (fast food, steki, ser żółty) - opóźniają trawienie i mogą rozluźniać zwieracz
  • czekolada - może rozluźniać zwieracz
  • ostre potrawy (chili, curry, …) - podrażniają przełyk
  • mięta - rozluźnia zwieracz
  • kofeina
  • napoje gazowane (bo są gazowane i często zawierają kofeinę) - gazy w żołądku naciskają na zwieracz
  • alkohol - rozluźnia zwieracz

Co może pomóc:

  • imbir
  • migdały
  • owsianka
  • banany (ale tylko dojrzałe!)
  • jogurty
  • koper włoski
  • owoce morza
  • ananas i papaja
  • natka pietruszki
  • pistacje

Przepisy

Refluks - leczenie odżywianiem - przepisy.pdf

Leki

  1. Środki zobojętniające - neutralizują kwas z żołądka oraz mogą osłaniać dolną część przełyku. Skuteczne w łagodnych i umiarkowanych postaciach refluksu.
  2. Antagoniści receptora H2 - hamują wydzielanie kwasu solnego
  3. Inhibitory pompy protonowej - również hamują wydzielanie kwasu solnego, ale na wcześniejszym etapie

Domowe sposoby

  1. Ocet jabłkowy - jeśli przyczyną jest niski poziom kwasu żołądkowego. Zakwasza żołądek i ułatwia trawienie. (za Refluks - plan żywieniowy)
  2. Guma do żucia - powoduje, że połykamy więcej śliny, a ślina neutralizuje kwas żołąkowy
  3. Soda oczyszczona - neutralizuje kwas żołądkowy, przez co przełyk jest mniej podrażniany
  4. Miód - tworzy powłokę ochronną dla przełyku

Konsekwencje

Stałe podrażnienie błony śluzowej przełyku może powodować ostatecznie raka.